Laatste bijwerking: 1 augustus 2010
Gemeenschappelijk beheer en beleid voor de Schelde
Uitvoerend Secretariaat
De heer ir. Jos Claessens
Postbus 299, NL-4600 AG Bergen op Zoom
Jacob Obrechtlaan 3, NL-4611 AP Bergen op Zoom
Tel: 0031-164-21.28.00
Info@vnsc.eu
www.vnsc.eu
Departement MOW
De heer D. Vervoort
Koning Albert II laan 20-5, B-1000 Brussel.
Tel: 0032-2-553.77.49
dries.vervoort@mow.vlaanderen.be
www.mow.vlaanderen
Het Schelde-estuarium heeft door de eeuwen heen een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van de regio en ver daarbuiten. Gezien het estuarium delen van het Nederlandse en het Belgische/Vlaamse grondgebied bestrijkt, en de toegang tot de Vlaamse havens van Antwerpen en Gent over Nederlands grondgebied loopt, is het niet verwonderlijk dat tussen beide landen verschillende overeenkomsten werden afgesloten die werden vastgelegd in Verdragen en Memoranda van Overeenstemming. Hieronder volgt een overzicht van de niet-nautische verdragen en Memoranda van Overeenstemming die sedert 1960 tussen Nederland en België/Vlaanderen met betrekking tot de Schelde werden afgesloten.
Scheldeverdragen:
- Kanaal Gent-Terneuzen (1960)
- Schelde-Rijnverbinding (1963)
- Verbetering vaarweg te Walsoorden (1970)
- Protocol Kanaal Gent-Terneuzen (1985)
- Verruiming vaargeul 48/43/38 voet (1995)
- Ontwikkelingsschets 2010 Schelde-estuarium (2005)
- Verdrag inzake de samenwerking op het gebied van het beleid en beheer in het Schelde-estuarium (Middelburg, 21 december 2005)
- Het Verdrag inzake het Gemeenschappelijk Nautisch Beheer (Middelburg, 21 december 2005)
- Verdrag inzake de beëindiging van de onderlinge koppeling van de loodsgeldtarieven (Middelburg, 21 december 2005)
Memoranda van Overeenstemming:
- Memorandum van Overeenstemming van Kallo (2001)
- Memorandum van Overeenstemming van Vlissingen (2002)
- Memorandum van Overeenstemming van Vlissingen (veiligheid) (2002)
- Memorandum van Overeenstemming van Den Haag (2005)
Vanaf de inwerkingtreding op 1 oktober 2008 leggen vier Scheldeverdragen de samenwerking tussen Vlaanderen en Nederland vast met het oog op een gemeenschappelijk beheer en beleid voor de Schelde. Het eerste verdrag regelt de uitvoering van de Ontwikkelingsschets 2010 Schelde-estuarium. Het legt afspraken vast inzake timing in de uitvoering, de samenhang tussen de projecten, de bestuurlijke monitoring, de uitvoering van de verschillende gemeenschappelijke projecten, de betalingen en de kostenverdeling voor Vlaanderen en Nederland. Het gaat daarbij om verschillende concrete projecten zoals de verruiming van de vaargeul van de Schelde, grensoverschrijdende natuurprojecten en de ontwikkeling van natuur en ‘wetlands’. Een tweede verdrag regelt de samenwerking in het beleid en beheer in het Schelde-estuarium gericht op de optimalisering van een maximale beveiliging tegen overstromingen, de toegankelijkheid van de Scheldehavens en het behoud van een gezond en dynamisch estuarien ecosysteem. Dit verdrag bepaalt tevens de opeenvolgende opstelling van plannen, programma's en projecten enerzijds en de opstelling en uitvoering van een gemeenschappelijk fysiek monitoringsplan en gemeenschappelijk wetenschappelijk onderzoek anderzijds om deze doelstellingen te kunnen bereiken. Het derde verdrag behelst het gemeenschappelijk nautisch beheer in het Scheldegebied. Dit verdrag zorgt voor een veilige en vlotte scheepvaart, met bijzondere aandacht voor de nautische ketenbenadering, de geïntegreerde verkeersafwikkeling vanaf zee tot aan de aanlegplaats in een Scheldehaven, of omgekeerd. Het vierde verdrag beëindigt de onderlinge koppeling van de loodsgeldtarieven.
Nautische samenwerking Schelde
Gemeenschappelijke Nautische Autoriteit
Commandoweg 50, NL-4381 BH Vlissingen
Tel: +31 118 424 700
hvl.scc@rws.nl
www.vts-scheldt.net
Agentschap voor Maritieme Dienstverlening en Kust
Maritiem Plein 3, B-8400 Oostende
Tel: +32 59 255 440
scheepvaartbegeleiding@mow.vlaanderen.be
www.vts-scheldt.net
De Vlaams-Nederlandse samenwerking op nautisch vlak in het Scheldegebied heeft een lange geschiedenis. Sinds het Scheidingsverdrag van 1839 volgden nog vele andere verdragen, die de samenwerking een juridische basis geven en leidden tot tastbare resultaten. De grensoverschrijdende Schelderadarketen is een concreet voorbeeld van de Vlaams-Nederlandse samenwerking.. Het Gemeenschappelijk Nautisch Beheer (GNB) beoogt een uniform nautisch regime voor het hele Scheldegebied. Eén identieke loodsplichtregeling voor alle zeeschepen leidt tot duidelijkheid voor de vaarweggebruikers en bevordert een consequent handhavings- en controlebeleid, en versterkt bovendien het imago van de havens en de hele regio, zodat het Scheldegebied aantrekkelijk blijft voor rederijen.
De volgende vaarwegen vallen onder het geografisch werkingsgebied:
de aanlooproutes naar de Westerschelde
de Westerschelde
de Beneden-Zeeschelde en het Kanaal Gent-Terneuzen
Alle schepen in het geografische werkingsgebied vallen onder het Gemeenschappelijk Nautisch Beheer (GNB), dus zowel Scheldevaarders (bestemming Vlaamse Scheldehavens) als Nederlandse Wetschepen (bestemming Nederlandse Scheldehavens) en zowel beroeps- als recreatievaart.
Verdragen en Overeenkomsten
Belgisch-Nederlands Scheidingsverdrag
Ministerie van Buitenlandse Zaken
Postbus 20061, NL-2500 EB Den Haag
Tel: 0031-70-348.64.86
www.minbuza.nl
Het Verdrag van Londen van 1839, ook bekend als het Verdrag der XX artikelen, markeert de erkenning van de Belgische onafhankelijkheid door het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Nederland, Oostenrijk en Pruisen. Het verdrag is tevens het juridische einde van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden, dat sindsdien Koninkrijk der Nederlanden heet. Het Scheidingsverdrag van 1839 is het basisakkoord tussen België en Nederland, waaruit de andere verbanden zijn gegroeid.
Verdrag betreffende de uitvoering van de Ontwikkelingsschets 2010 Schelde-estuarium
Verdrag inzake de samenwerking op het gebied van het beleid en het beheer in het Schelde-estuarium
Verdrag tussen het Vlaams Gewest en het Koninkrijk der Nederlanden inzake de beëindiging van de onderlinge koppeling van de loodsgeldtarieven
Vlaams-Nederlands Verdrag inzake het Gemeenschappelijk Nautisch Beheer in het Scheldegebied
Het Verdrag inzake het Gemeenschappelijk Nautisch Beheer (Middelburg, 21 december 2005) vormt de bekroning van een nautische samenwerking tussen Nederland en Vlaanderen die in 1839 is gestart. Het is niet alleen een eindpunt, maar evenzeer het startpunt van verdere versterking van de samenwerking. Met de uitdaging om het veiligheids- en vlotheidsniveau verder te verbeteren, ondanks de schaalvergroting van de scheepvaart. In het verdrag zijn formele afspraken gemaakt over:
de doelstellingen van het Gemeenschappelijk Nautisch Beheer
het toepassingsgebied
de taken en opdrachten van de Permanente Commissie
de taken en opdrachten van de Gemeenschappelijke Nautische Autoriteit
de nautische ketenbenadering
de wijzigingen aan het Scheldereglement
De door het verdrag opgerichte Gemeenschappelijke Nautische Autoriteit (GNA) oefent het dagelijks nautisch beheer uit onder toezicht van de Permanente Commissie. De bevoegde autoriteiten zijn:
de Rijkshavenmeester Westerschelde of de gemandateerde medewerkers (hoofdverkeersleiders) van het Waterdistrict Westerschelde
de administrateur-generaal van het Agentschap voor Maritieme Dienstverlening en Kust of de daartoe aangestelde nautische dienstchefs van de afdeling Scheepvaartbegeleiding.
Deze autoriteiten handelen samen als Gemeenschappelijke Nautische Autoriteit volgens de principes van het Gemeenschappelijk Nautisch Beheer.
Bij de uitvoering van het verdrag genieten de volgende elementen prioritaire aandacht:
het uitwerken van een nautische ketenbenadering
het opstellen van een preventief en curatief veiligheidsplan voor het Scheldegebied
het vaststellen van het precieze toepassingsgebied van het verdrag
de officiële inrichting van de Gemeenschappelijke Nautische Autoriteit en het Gemeenschappelijk Nautisch Secretariaat
Samenwerking en Overleg
Vlaams Nederlandse Scheldecommissie
Vlaams Nederlandse Scheldecommissie, uitvoerend secretariaat
De heer J. Claessens
Postbus 299, NL-4600 AG Bergen op Zoom,
Tel: 0031-164-212800
uitvoerendsecretariaat@vnsc.eu
www.vnsc.eu
Het Verdrag tussen Nederland en Vlaanderen inzake de samenwerking op het gebied van beleid en beheer in het Schelde-estuarium ondertekend op 21 december 2005 in Middelburg is op 1 oktober 2008 in werking getreden. In het kader van dit Verdrag is de Vlaams Nederlandse Scheldecommissie opgericht. De VNSC volgt de Technische Scheldecommissie (TSC) op die van 1948 tot en met 2008 instond voor de ambtelijke afstemming van de gemeenschappelijke technische aspecten van het Schelde-estuarium. In eerste instantie betrof het hier louter technische kwesties maar naarmate de tijd vorderde kwam de voorbereiding van de politieke besluitvorming in beide landen meer en meer op de voorgrond. De VNSC heeft tot taak het voorbereiden, vaststellen en uitvoeren van opeenvolgende plannen, programma’s en projecten die in hoofdzaak gericht zijn op een maximale beveiliging tegen overstromen, een optimale toegankelijkheid van de Scheldehavens en het in stand houden van een gezond en dynamisch ecosysteem, het opzetten en begeleiden van gemeenschappelijke fysieke monitoring en gemeenschappelijk wetenschappelijk onderzoek, het gezamenlijk ontwikkelen van initiatieven op andere terreinen zoals landbouw, recreatie, visserij en zandwinning en het bevorderen van samenwerking met betrekking tot specifieke terreinen van beheer. De VNSC bestaat uit een Politiek en een Ambtelijk College. Het Ambtelijk college kan in functie van de noodwendigheden permanente of tijdelijke werkgroepen oprichten voor de uitwerking van specifieke inhoudelijke opdrachten. Op dit moment zijn er twee permanente werkgroepen: “Onderzoek en Monitoring” en “Communicatie” en functioneren er drie tijdelijke werkgroepen: “Ontwikkelingsschets 2010 Schelde-estuarium”, “Kanaal Gent-Terneuzen”, “Binnenvaart Scheldegebied”.
Werkgroep Ontwikkelingsschets 2010
De Werkgroep Ontwikkelingsschets 2010 probeert een zodanige besluitvorming over de projecten en maatregelen uit de Ontwikkelingsschets, te krijgen dat met de daadwerkelijke uitvoering kan worden begonnen. Om dat te bereiken wordt de voortgang van de projecten bestuurlijk opgevolgd. Het Uitvoerend Secretariaat van de Vlaams Nederlandse Scheldecommissie ondersteunt bij de werkzaamheden .De programmamanagers van de werkgroep volgen de voortgang van de projecten van nabij en zijn de verbindingspersonen tussen de werkgroep en de projectleiders. De projectleiders dragen er zorg voor dat andere overheden, belangenorganisaties en burgers uitgenodigd worden hun kennis, ervaring en opvattingen in te brengen met als doel de kwaliteit en het draagvlak voor de projecten te optimaliseren.
Projectgroep Kanaal Gent-Terneuzen
De heer M. Meersman
De heer P. Jonker
Jacob Obrechtlaan 3 ,4611 AP Bergen op Zoom
Tel: 0031-164-212 800
markmeersman@kgt2008.be
pieterjonker@kgt2008.nl
www.kgt2008.nl ~ www.kgt2008.be
Deze werkgroep voert een grensoverschrijdende verkenning uit naar de verbetering van de maritieme toegang van het Kanaal Gent Terneuzen in het licht van de logistieke potenties daarvan. Omdat er steeds meer en grotere zee- en binnenvaartschepen het sluizencomplex van Terneuzen passeren, is in 2006 een onderzoek gestart naar de gevolgen hiervan door de projectgroep Kanaal Gent-Terneuzen. Het uitgevoerde onderzoek toont aan dat het noodzakelijk is om de maritieme toegang te verbeteren. De projectgroep heeft dan ook een aantal maatregelen en hiermee gepaard gaande effecten uitgewerkt. In afwachting van de besluitvorming kreeg de projectgroep KGT de opdracht om de in de verkenningsfase uitgevoerde onderzoeken te optimaliseren en een eventueel vervolgtraject voor te bereiden. Naast financiën zijn milieu, ruimtelijke ordening, veiligheid en economie hierin belangrijke thema’s.
Stakeholders Advies Forum (SAF)
De heer M. Meersman
De heer P. Jonker
Postbus 299, NL-4600 AG Bergen op Zoom,
Tel: 0031-164-212 800
markmeersman@kgt2008.be
pieterjonker@kgt2008.nl
www.kgt2008.nl ~ www.kgt2008.be
Vlaanderen en Nederland laten het project Kanaal Gent Terneuzen intensief begeleiden door een Vlaams-Nederlandse adviesgroep: het Stakeholders Advies Forum (SAF). Leidinggevenden van de direct betrokken provincies en gemeenten, havenbeheerders en –gebruikers (waaronder het bedrijfsleven, de landbouw en de binnenvaart) en belangenorganisaties nemen deel aan dit overleg. Twee onafhankelijke gezaghebbende personen organiseren dit proces van maatschappelijke draagvlakvorming. Zij zijn tevens voorzitter van het SAF. Een onafhankelijk secretariaat geeft dit overleg inhoudelijke en logistieke steun.
Werkgroep Binnenvaart Scheldegebied
De opdracht van de Werkgroep Binnenvaart Scheldegebied is het uitvoeren van een vervoersstudie naar de ontwikkeling van de binnenvaart in het Schelde-estuarium. Het resultaat zal bestaan uit de verkeers- en vervoersprognoses voor de vrachtvervoerende, niet- vrachtvervoerende binnenvaart en recreatievaart in het Scheldegebied.
Permanente Commissie van Toezicht op de Scheldevaart
Ministerie Vlaamse Gemeenschap, adm. Waterwegen en Zeewezen
De heer A. Descamps
Doverlaan 7, bus 1, B-8380 Zeebrugge,
Tel: 0032-50-55.77.60
antoinecc.descamps@lin.vlaanderen.be
www.vts-scheldt.net
De ambtelijke Nederlands-Vlaamse Permanente Commissie van Toezicht op de Scheldevaart is verantwoordelijk voor de veilige en vlotte afhandeling van het scheepvaartverkeer op de maritieme vaarwegen in het Scheldegebied. Daarvoor zijn ondermeer de volgende instrumenten beschikbaar: scheepvaartbegeleiding, loodsen, vaarwegmarkering en radarinstallaties. De Permanente Commissie is samengesteld uit twee Nederlandse en twee Vlaamse hoge ambtenaren, permanente commissarissen en bestaat sedert 1839. De laatste jaren besteedt de Permanente Commissie vooral aandacht aan het op elkaar afstemmen voor het Scheldegebied van de Nederlandse en Vlaamse nautische kaderstelling en regelgeving en van de internationale evoluties ten aanzien van de nautische dienstverlening aan de scheepvaart. Zo voert de Permanente Commissie een stappenplan uit om voor de scheepvaart naar Nederlandse en Vlaamse Scheldehavens tot een identieke loodsplichtregeling te komen. Voor het verkrijgen van een ontheffing van de loodsplicht zijn er al eenduidige regels van kracht. De Permanente Commissie groeide daarmee verder uit tot een gezamenlijk nautisch beleidsorgaan in het kader van het Gemeenschappelijk Nautisch Beheer. Deze realiteit werd in de teksten van het verdrag formeel vastgelegd.
Gemeenschappelijke Nautische Autoriteit
De Gemeenschappelijke Nautische Autoriteit zorgt dagelijks voor veilig en vlot scheepvaartverkeer. Een nautische aansturing over de verkeersstroom wordt verzekerd door een goede samenwerking tussen alle diensten die bij het scheepvaartgebeuren betrokken zijn. De kern van de Gemeenschappelijke Nautische Autoriteit bestaat uit zeven hoofdverkeersleiders van het Waterdistrict Westerschelde en zeven nautische dienstchefs van de afdeling Scheepvaartbegeleiding. De Gemeenschappelijke Nautische Autoriteit werkt samen met andere locale, regionale en internationale partijen, organisaties en instellingen, zoals havenbedrijven, cargadoors, sleepdiensten, Vlaamse en Nederlandse Loodsdiensten, Vlaamse en Nederlandse agentschappen, Scheepvaartinspectie, Scheepvaartpolitie, douane en vele andere nautisch gerelateerde diensten, IMO, IALA en Vessel Traffic Services-autoriteiten.
Gemeenschappelijke Nautische Adviesraad
De Gemeenschappelijke Nautische Adviesraad adviseert de Permanente Commissie van Toezicht op de Scheldevaart over het gemeenschappelijk nautisch beleid en de daarmee samenhangende regelgeving voor het Scheldegebied. Zij is ingesteld voor de uitvoering van het Tweede Memorandum van Overeenstemming (Vlissingen, 4 maart 2002). De Gemeenschappelijke Nautische Adviesraad adviseert op verzoek van de Permanente Commissie, maar kan ook op eigen initiatief voorstellen aan de Permanente Commissie doen. De Permanente Commissie kan enkel gemotiveerd van de adviezen afwijken. De Gemeenschappelijke Nautische Adviesraad is onderverdeeld in twee gelijkwaardige en van elkaar onafhankelijke deelraden, de technisch-nautische adviesraad, met vertegenwoordigers van de havens van Antwerpen, Gent en Zeeland Seaports, DAB Loodswezen van Vlaanderen en de Regionale Loodsencorporatie Scheldemonden van Nederland, de zeescheepvaart: reders, scheepvaartverenigingen, scheepvaartagenten, de binnenscheepvaart en de bestuurlijk-maatschappelijke adviesraad, met vertegenwoordigers van de provincies Antwerpen, Oost-Vlaanderen en de provincie Zeeland, de gemeenten Antwerpen, Gent en de Westerscheldegemeenten in Nederland, milieu-organisaties, het havenbedrijfsleven.
Gemeenschappelijk Nautisch Secretariaat
Scheldecoördinatiecentrum
Commandoweg 50, NL-4381 BH Vlissingen,
Tel: 0031-118-424 700
hvl.scc@rws.nl
www.vts-scheldt.net
Het Gemeenschappelijk Nautisch Secretariaat (GNS) vormt de centrale administratie van het Gemeenschappelijk Nautisch Beheer. Het Gemeenschappelijk Nautisch Secretariaat zorgt voor ondersteuning van de organisatie van het Gemeenschappelijk Nautisch Beheer, dit wil zeggen de Permanente Commissie, de Schelde Directeuren Vergadering, de Gemeenschappelijke Nautische Adviesraad en de diverse overlegplatformen met de betrokken nautische en bestuurlijk-maatschappelijke partijen. Verder levert het Secretariaat een bijdrage aan de beleidsvoorbereiding, het ontwikkelen van regelgeving en de uitvoering van projecten. Ook communicatie behoort tot het takenpakket. De verantwoordelijken van het Gemeenschappelijk Nautisch Secretariaat zijn de twee secretarissen van de Permanente Commissie. Daarnaast maken medewerkers van Rijkswaterstaat Zeeland en het Agentschap voor Maritieme Dienstverlening en Kust deel uit van het Gemeenschappelijk Nautisch Secretariaat.
Beheer- en Exploitatie Team Schelderadarketen
Het operationeel, functioneel en technisch beheer van de systemen van de Schelderadarketen wordt uitgevoerd door het gemeenschappelijk Vlaams-Nederlands Beheer- en Exploitatie Team (BET). Voor Vlaanderen is betrokken het Ministerie van Mobiliteit en Openbare Werken (het Agentschap voor Maritieme Dienstverlening en Kust, afdeling Scheepvaartbegeleiding) en voor Nederland, het Ministerie van Verkeer en Waterstaat (Directoraat-Generaal Rijkswaterstaat, Rijkswaterstaat Zeeland, Waterdistrict Westerschelde). Het technisch beheer van alle radar-, marifonie- en ICT-systemen van de Schelderadarketen omvat het uitvoeren van onderhoud en systeem- en netwerkbeheer, het zorgen voor een optimale functionaliteit en kwaliteitsbeheer van de keten, het plannen, coördineren en realiseren van migratieprojecten m.b.t. de deelsystemen, het aanpassen en uitbreiden van de Schelderadarketen ingevolge nieuwe initiatieven van het beleid en/of gewijzigde functionele- en operationele eisen.
Commissie Nautische Veiligheid Scheldemonden
De Commissie Nautische Veiligheid Scheldemonden heeft tot taak het bevorderen van de verkeersveiligheid op de Westerschelde en haar mondingen, door middel van het analyseren en adviseren aangaande uitvoering van het operationele nautische beheer op de Westerschelde en haar mondingen in ruime zin. Dit omvat onder meer de werking van de Vessel Traffic Services, de beide Loodswezens, de Schelderadarketen en de vaarwegmarkering. De commissie bespreekt incidenten en calamiteiten, near missers en alle zaken die de leden van de commissie inbrengen en die afwijken van de gewenste veiligheidssituatie. De commissie kan gevraagd en ongevraagd de Permanente Commissie (Permanente Commissie), de Scheldedirecteuren vergadering, en het overleg Scheldedirecteuren-Loodsdiensten adviseren. De Commissie Nautische Veiligheid Scheldemonden kan derhalve beschouwd worden als een adviesorgaan van de Permanente Commissie. Het voorzitterschap rouleert jaarlijks tussen Vlaanderen en Nederland.
|
