Laatste bijwerking: 1 augustus 2010

>>> Internationale samenwerking
>>> Bilaterale Samenwerking België en Nederland
>>> Bilaterale Samenwerking België en Luxemburg
>>> Samenwerking langs de buitengrenzen van de Benelux

Waterbeheer

Water kent geen grenzen en problemen die ontstaan in het ene land worden direct fysiek afgewenteld op het watersysteem van het andere land. Er is behoefte aan afstemming van kwantiteitsdoelstellingen, ecologische doelen (en potenties) en waterkwaliteitsdoelen. Op het gebied van water verschillen de competenties van de verschillende overheden. Dit maakt het soms moeilijk om de juiste bestuurlijke niveaus aan tafel te krijgen. De belangrijkste bilaterale verdragen op het gebied van waterbeheer, naast de samenwerking in de multilaterale kaders als de Europese Unie, de Benelux en het zogenaamde Vierlandenoverleg (Benelux én Duitsland), zijn de verdragen ter bescherming van Rijn, Maas en Schelde, waarvoor internationale commissies zijn opgericht als uitvoerend orgaan. Hieronder functioneren een aantal technische subcommissies. Er bestaan grensoverschrijdende stroomgebiedcomités voor de verschillende deelstroomgebieden. Daarin wordt op ambtelijk niveau zoveel mogelijk geïnformeerd, afgestemd en samengewerkt op het gebied van waterbeleid. De Internationale Maas Commissie (IMC) en Internationale Schelde Commissie (ISC) zijn internationale overlegorganen voor de uitvoering van de Kaderrichtlijn Water voor de stroomgebieden van de Maas en Schelde. Het internationaal overleg inzake het regionale waterbeheer in de grensstreek met Vlaanderen vindt plaats onder auspiciën van het Nederlands Vlaams Internationaal Water Overleg (NVIWO) in de Stroomgebiedscomités. Er bestaat al een Nederlands-Duitse grensverdrag sinds 1963 en overleg vindt plaats in de Nederlands-Duitse subcommissies van de permanente Duits-Nederlandse Grenswatercommissie. Tevens zijn overeenkomsten gesloten betreffende het onderhoud van de grotere grensscheidende en grensoverschrijdende beken. De wens om hoogwaterwaarschuwingen te verbeteren heeft geleid tot een verbinding van de Duitse meetpunten met de computer van de waterschappen. Ook wordt sinds 1966 nauw samengewerkt op het gebied van onderzoek naar de kwaliteit van Duits-Nederlandse grenswateren en de bestrijding van calamiteiten.

Verdragen en Overeenkomsten

De Europese Kaderrichtlijn Water

De Europese Kaderrichtlijn Water (KRW), die eind 2000 van kracht is geworden, biedt diverse instrumenten om problemen in het waterbeheer integraal te kunnen aanpakken in internationaal verband.. In 2001 zijn er tussen Nederland en Duitsland grensoverschrijdende samenwerkingsprojecten gestart voor de voorbereiding van stroomgebiedbeheersplannen voor onder andere de Roer. Ten behoeve van de implementatie van de Kaderrichtlijn Water hebben de Nederlandse overheden in 2002 het initiatief genomen tot het opstellen van een Plan van Aanpak, waarin de samenwerking van en de afstemming tussen de Nederlandse waterbeheerders onderling en met de buitenlandse waterbeheerders wordt gecoördineerd onder auspiciën van de stroomgebiedcoördinator namens de Nederlandse Minister van Verkeer en Waterstaat Conform de KRW moet uiterlijk in 2015 in alle oppervlaktewateren de goede ecologische toestand of het goed ecologisch potentieel bereikt zijn. De betrokken lidstaten stellen gezamenlijk een operationeel monitoring programma, een stroomgebiedbeheersplan en een maatregelenprogramma vast.

Het Schelde- en Maasverdrag

Internationale Scheldecommissie (ISC)
De heer A. Lefébure
Italiëlei 124, B- 2000 Antwerpen,
Tel: 0032-3-206.06.80
sec@isc-cie.com
www.isc-cie.com

Internationale Maascommissie (IMC)
De heer W.L.M. Schreurs
Palais des Congrès, Espl. de l´Europe 2, B-4020 Luik,
Tel: 0032-4-340.11.40
secr@meuse-maas.be
www.cipm-icbm.be

Het Scheldeverdrag en het Maasverdrag werden op 3 december 2002 in Gent ondertekend. Deze verdragen vervingen de verdragen van 1994 inzake de bescherming van de Maas en de Schelde. Het Scheldeverdrag is in grote mate identiek aan het verdrag voor de Maas. Toch zijn er verschillen vanwege de eigenheid van de stroomgebiedsdistricten en van de verdragsluitende partijen. In 2000 werd de Europese Kaderrichtlijn tot vaststelling van maatregelen betreffende het waterbeleid goedgekeurd. Deze Europese Richtlijn voorziet een ruimere grensoverschrijdende afstemming van het beleid van de Lidstaten. De richtlijn heeft tot doel voor elk stroomgebiedsdistrict een gecoördineerd en geïntegreerd waterbeheer te voeren, de kwaliteit van het water en de ecosystemen te verbeteren en de raadpleging van het publiek te versterken. In 2001 werd in Luik door de Franse Republiek, het Koninkrijk der Nederlanden, het Waals Gewest, het Vlaamse Gewest, het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, het Koninkrijk België, de Bondsrepubliek Duitsland en het Groothertogdom Luxemburg de ‘Verklaring van Luik’ ondertekend. In deze verklaring werd besloten internationale stroomgebiedsdistricten in de zin van de Kaderrichtlijn Water vast te leggen voor de Maas en de Schelde, en tot de daaraan verbonden gecoördineerde aanpak over te gaan. Als gevolg van de verdragen inzake de bescherming van de Maas en Schelde werd een Internationale Maascommissie (IMC) en een Internationale Scheldecommissie (ISC) opgericht. De doelstelling van de Internationale Commissie is een samenwerking tot stand brengen tussen de oeverstaten en –gewesten, om zo een duurzaam en integraal waterbeheer van het internationaal stroomgebiedsdistrict te bereiken. Zij wil deze doelstelling realiseren door de uitvoering van individuele verplichtingen onderling af te stemmen, door één enkel beheersplan voor het internationaal stroomgebiedsdistrict op te stellen, door over de voorzorgsmaatregelen en beschermingsmaatregelen tegen hoogwater te overleggen en door de maatregelen ter voorkoming en bestrijding van calamiteuze waterverontreiniging onderling af te stemmen. De Commissies beschikken over een permanent Secretariaat (in Antwerpen en Luik) om zich laten bijstaan. Het Secretariaat ondersteunt de werking van de werkgroepen en projecten en zorgt voor de organisatie van bijeenkomsten en vergaderingen. Ook zorgt het secretariaat voor de vertaling en de verspreiding van de documenten van de delegaties. Ten aanzien van grensoverschrijdende deelstroomgebieden vindt de coördinatie plaats in een passend regionaal kader. Er is één enkel internationaal stroomgebiedsbeheersplan voor de Maas en één voor de Schelde en de coördinatie ervan ligt bij de IMC en de ISC. De transnationale ‘werkgroep hoogwater Maas’ is in de IMC geïntegreerd. Voor onderwerpen die slechts een deel van het internationale stroomgebieddistrict van de Maas betreffen, vindt de coördinatie plaats in een grensoverschrijdend regionaal kader. De bilaterale coördinatie betreft onderwerpen als grondwater en de grensoverschrijdende deelstroomgebieden van de Maas. Het bilaterale overleg met Vlaanderen vindt plaats binnen het Nederlands-Vlaams Integraal Wateroverleg (NVIWO). Onder de Internationale Maascommissie zijn ook diverse werkgroepen actief die zich bezighouden met uitvoering van de Kaderrichtlijn, onder aansturing van delegatieleiders. Dit zijn de werkgroepen Fysico-chemie, Ecologie, Hydrologie/hoogwater, GIS, Economie, Belastingen, Grondwater, Monitoring en Coördinatie.

>>> Internationale samenwerking
>>> Bilaterale Samenwerking België en Nederland
>>> Bilaterale Samenwerking België en Luxemburg
>>> Samenwerking langs de buitengrenzen van de Benelux