Energie & Klimaat

De Benelux-energietransitie noopt tot beter afstemmen van de energie- en klimaatagenda. Het afgelopen jaar stond bol van het nieuws over de kansen en uitdagingen van de transitie naar een koolstofarme economie. Enerzijds werden de eerste subsidieloze uitschrijvingen voor windparken op zee aangekondigd

en werd een EU-subsidie toegekend voor een corridor van waterstofstations in de Benelux. Anderzijds
kwam het draagvlak bij de bevolking voor de productie van gas in Groningen en voor nucleaire energie in België
onder druk te staan. Ten slotte ondertekenden onze drie landen met volle overtuiging het COP21-klimaatverdrag
in Parijs. De Benelux heeft met zijn ligging aan de Noordzee, in een van de dichtstbevolkte regio´s van Europa en ingebed in een sterk vervlochten industrieel weefsel, heel wat troeven om van die energietransitie een economisch succes te maken.

De Benelux kan energie en klimaat beter verbinden door het coherente kader dat al voor de energiesamenwerking bestaat, als voorbeeld aan te bieden voor klimaatsamenwerking, door van elkaars ervaringen te leren en, ten slotte, door een studie naar de kansen en uitdagingen uit te voeren.

Om deze redenen optimaliseert de Benelux dit jaar de verschillende regionale samenwerkingsplatformen verder.
Ten eerste door een versterkte Penta- samenwerking en governance om de integratie van de elektriciteitsmarkten in Centraal-West-Europa onomkeerbaar te maken. Ten tweede middels een vernieuwd Noordzee-overleg, in 2018 door Nederland voorgezeten, met verdere focus op kostenreductie en een betere afstemming in de tijd van toekomstige veilingen van wind op zee. Voorts wordt ingezet op een Benelux Energie Expertise Netwerk, dat de ontwikkeling van een groene waterstofeconomie uitdiept, bijvoorbeeld door overvloedige hernieuwbare elektriciteit, middels omvorming tot waterstof, op te slaan en te transporteren
op Benelux-schaal. Ten slotte wordt gekeken naar hoe we omgaan met de bestaande kennis op het vlak
van nucleaire energie en daaraan gerelateerde issues zoals opwerking van afval en medisch gebruik.


 STRATEGISCH OVERLEG

De Benelux directeuren-generaal Energie monitoren de voortgang in Benelux-context. Voorts benutten ze de Benelux-constellatie in vooroverleggen voor Pentalaterale (Benelux-FR-DE-AT-CH), Noordzee-(Benelux-FRDE-
IE-UK-NO-SE-DK) en EU-overleggen.


 

Benelux Talanoa logoweb.jpg


 

Ondersteunen van de energietransitie

Doelstelling 1: Benelux-expertise voor de energietransitie

Het Benelux Energie Expertise Netwerk speelt een rol als platform voor energie- innovatie en kennisuitwisseling, als ontmoetingsplaats tussen overheden en energie-expertise en als uithangbord voor energiekennisstructuren.
Het doel is de energietransitie te ondersteunen rondom de kernthema’s ‘de Benelux energie work force voor
de toekomst’ en ‘duurzame mobiliteit’. Als aanvullend thema wordt ‘nieuwe sectoren in de energie-economie’,
zoals waterstof en warmte, verkend. Bovendien wordt een themadag rond energie en innovatie georganiseerd. 

Doelstelling 2: Waterstof

Waterstof mag zich in het licht van de energietransitie verheugen op hernieuwde belangstelling. Momenteel komen verschillende initiatieven binnen de Benelux tot wasdom. De vraag werpt zich op of de Benelux- amenwerking een meerwaarde kan zijn op het vlak van waterstof. Daarbij spelen schaalvoordelen en toepasbaarheid op verschillende terreinen een rol. Het Secretariaat-Generaal voert – op basis van de bijdragen uit de landen - een verkennende studie uit naar de kansen en uitdagingen rondom waterstof. Deze worden gepresenteerd tijdens een internationaal seminar. 

Doelstelling 3: Overleg over nationale energie- en klimaatplannen

België, Nederland en Luxemburg experimenteren elk met een bottom-up dialoog tussen stakeholders en overheden voor het opstellen van een energievisie. Deze aanpak is een nuttige basis om het klimaatakkoord van Parijs en de EU-doelstellingen van de Energie Unie te vertalen in nationale plannen. Focus ligt op mogelijke schaalvergroting voor introductie van nieuwe technologie, het vermijden van onnodige subsidiewedloop en het efficiënter organiseren van de energiedialoog door uitwisseling van best practices.

Laboratorium voor energiesamenwerking in de EU zijn

Doelstelling 1: Regionale energiesamenwerking

De Benelux zet zich in om de aanbevelingen uit zijn toolbox for regional energy cooperation verder in de
praktijk omgezet te krijgen. Zowel wat betreft de inhoud als wat betreft de organisatie werken de landen een gedetailleerd voorstel uit voor regionale energiesamenwerking binnen het ‘Schone energie voor alle Europeanen’
pakket van maatregelen van de Europese Commissie.

Doelstelling 2: North Seas Energy Forum

Het Secretariaat-Generaal ondersteunt het roulerende voorzitterschap, meer bepaald voor de organisatie van een ministersoverleg onder Nederlands voorzitterschap. Benelux-landen beogen met de Noordzee samenwerking verdere kostenreductie voor de ontwikkeling van grootschalige hernieuwbare energie. Ze stemmen de routekaarten af om de 2030 hernieuwbare energiedoelstellingen te bereiken. Er vindt versterkte
coördinatie plaats bij de uitbouw van een ‘Benelux-UK’ hernieuwbare energiehub, die werd afgesproken in het
kader van de clusteraanpak op het High Level overleg op 18 mei 2017.

North Seas Countries Offshore Grid Initiative

Doelstelling 3: Pentalateral Energy Forum

Het Pentalateraal Energie Forum zet verder in op het voltooien van de interne energiemarkt. Klemtoon ligt op de
integratie van hernieuwbare energie, met de start van marktkoppeling voor levering dezelfde dag, het wegnemen
van obstakels voor grensoverschrijdende handel van korte termijn producten en het afwerken van de lijst met verenigbare rollen en verantwoordelijkheden in de markt van vraagbeheer.
Verhoogde aandacht gaat naar samenwerking op het terrein van preventie en beheer van elektriciteitscrisissen
zoals vastgelegd in het Memorandum of understanding on emergency planning and crisismanagement:

• De landen maken transparant hoe taken en verantwoordelijkheden binnen de landen zijn verdeeld;
• Ze maken afspraken over een ‘early warning’ systeem;
• Ze komen overeen welk soort instrumenten in te zetten om de crisis te pareren, waarbij voorrang gaat naar marktgebaseerde oplossingen;
• Ze identificeren mogelijke gezamenlijke risico’s voor de regio;
• Op basis van het voorgaande bereiden ze een gezamenlijke crisisoefening voor.

Pentalateral Energy Forum

Doelstelling 4: Gas Platform

De Benelux-landen, Frankrijk en Duitslandwerken binnen het Gas Platform samen in het kader van de uitvoering
van de Europese Verordening voor gasvoorzieningszekerheid, zoals voor het uitwisselen van hun risicoanalyses.
Ze maken een regionaal crisisscenario op, als basis voor een gezamenlijke oefening, en evalueren de lessons learnt. Een workshop wordt georganiseerd voor het delen van best practices van de Belgisch-Luxemburgse integratie van de gasmarkt en van het omgaan met recente uitdagingen op de gasmarkt.

Actueel

Benelux-regio investeert in duurzame waterstoftechnologieën

19 okt. 2018 62

Gelegen aan de Noordzee met aanzienlijke ontwikkelingen in de offshore windenergie in combinatie met een sterke industriële basis, zet de Benelux-regio zich hard in om uit te groeien tot een toonaangevende proeftuin voor het opschalen en testen van innovatieve oplossingen voor de p... lees meer

Talanoa Benelux Dialogue

24 sep. 2018 405

In het klimaatakkoord van Parijs spraken bijna 200 landen af om de klimaatopwarming onder de 2° C te houden. België, Nederland en Luxemburg ratificeerden het akkoord ook. Maar waar staan deze landen met de uitvoering? Welke obstakels moeten overwonnen worden? Zullen de ambities vol... lees meer

Benelux-studie aanzet tot langere levensduur huishoudelijke apparaten

14 jun. 2018 815

Op de Benelux-conferentie ”Repareerbaarheid” in Brussel onderstreepte minister van Duurzame Ontwikkeling, Marie Christine Marghem, het belang van studie en samenwerking voor circulaire economie,  “Samen met mijn collega’s van de Benelux ben ik ervan overtuigd dat we ons moeten posi... lees meer

meer nieuwsberichten