Over de Benelux

Benelux-Verdrag

Op 17 juni 2008 werd een vernieuwd Benelux-Verdrag in Den Haag ondertekend door de premiers en de ministers van Buitenlandse Zaken van België, Nederland en Luxemburg, en door de ministers-presidenten van Vlaanderen, Wallonië, de Franse Gemeenschap en de Duitstalige Gemeenschap in België en de minister-voorzitter van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

Zodoende zonden de bewindslieden een krachtig signaal uit om de Benelux-samenwerking een nieuwe dynamische start te geven.

Het nieuwe Benelux-Verdrag trad in werking op 1 januari 2012.

Korte terugblik:
Het eerste Verdrag tussen de Benelux-landen tot instelling van de Benelux Economische Unie werd in 1958 ondertekend voor een tijdvak van vijftig jaar. Tijdens de daaropvolgende jaren en meer nog na de totstandbrenging van de Europese Unie werd de focus van de Benelux-samenwerking verlegd naar de uitbouw van andere beleidsterreinen in een voortdurend veranderende internationale context.

Aan het einde van de vijftigjarige periode waren de regeringen van de drie Benelux-landen van oordeel dat het tijd was voor vernieuwing, waarbij rekening diende te worden gehouden met de nieuwe aspecten van de Benelux-samenwerking - zoals veiligheid - en de nieuwe federale staatsstructuur in België.

17 juni 2008:
Op 17 juni 2008 werd het nieuwe Benelux-Verdrag samen met twee andere documenten ondertekend: de Verklaring en het Protocol inzake de voorrechten en immuniteiten van de Benelux Unie.

Inhoud van het verdrag

Twee hoofddoelstellingen

  • de Benelux-samenwerking als proeftuin voor Europa voortzetten
  • de grensoverschrijdende samenwerking uitbreiden

Drie thema's
De nieuwe Benelux-samenwerking richt zich op drie hoofdthema’s:

  1. Interne markt en economische unie
  2. Duurzaamheid
  3. Justitie en binnenlandse zaken.

Een gemeenschappelijk werkprogramma
Deze drie thema's worden uitgewerkt in een vierjarig gemeenschappelijk werkprogramma dat nadere invulling krijgt in jaarlijkse werkplannen van het Secretariaat-Generaal van de Benelux in Brussel.

Versterkte politieke aansturing
Dit door het Benelux Comité van Ministers goedgekeurde gemeenschappelijk werkprogramma staat borg voor een sterkere politieke aansturing vanuit de drie landen.

Minder instellingen
In het nieuwe Verdrag is het aantal structuren verminderd en dus vereenvoudigd. Er blijven nog vijf Benelux-instellingen over:

  1. het Benelux Comité van Ministers
  2. de Benelux-Raad
  3. het Benelux-Parlement
  4. het Benelux-Gerechtshof
  5. het Benelux Secretariaat-Generaal

Naast deze vijf instellingen wordt in dit Verdrag eveneens melding gemaakt van de Benelux-Organisatie voor de Intellectuele Eigendom.

Externe relaties
Het Verdrag voorziet uitdrukkelijk in de mogelijkheid voor de Benelux-landen om samen te werken met andere Europese lidstaten of regionale samenwerkingsverbanden van die landen.

Nieuwe naam
De uitbreiding van de samenwerking naar meer terreinen dan louter het economische brengt met zich mee dat de officiële benaming van de Benelux verandert van Benelux Economische Unie in Benelux Unie.

Datum van inwerkingtreding
Dit vernieuwde Verdrag is voor onbepaalde tijd gesloten. Elk land kan het Verdrag na een eerste periode van tien jaar opzeggen met een termijn van drie jaar.

Conclusie

Met de ondertekening door de bevoegde ministers en de drie premiers van het Verdrag op 17 juni 2008 kreeg de Benelux-samenwerking een nieuwe beslissende impuls. Deze samenwerking, die tot 1958 teruggaat, wordt in een nieuw jasje gestoken en wordt een actieve, soepele en dynamische samenwerking; deze zal beslist een belangrijke toegevoegde waarde hebben in de bredere Europese context.

De geschiedenis van de Benelux Unie

1943
 

1943 / De drie landen ondertekenen de monetaire overeenkomst in ballingschap in Londen. Doel: het betalingsverkeer regelen en de economische betrekkingen versterken.

1944
 

1944 / De drie landen ondertekenen de douaneovereenkomst. Doel: één tariefgemeenschap.

Bekijk tijdlijn