Benelux, Duurzaamheid
10 nov. 2026
Tijdens COP31 in Antalya organiseerden de Benelux-landen samen met het Milieuprogramma van de Verenigde Naties (UNEP) een panelgesprek in het Benelux-EIB Paviljoen over schonere transportbrandstoffen en de noodzaak van strengere brandstofnormen wereldwijd. Tijdens dit side-event “Advancing Clean Fuel Standards: From Regional Action to Continental Alignment” benadrukten sprekers uit Gambia, Nederland en de olie-industrie hoe strengere kwaliteitsnormen voor brandstoffen de luchtkwaliteit kunnen verbeteren, de volksgezondheid beschermen en bijdragen aan een eerlijke en doeltreffende energietransitie.
Dit is bijzonder belangrijk voor West-Afrikaanse landen, die grote hoeveelheden transportbrandstoffen uit Europa invoeren. West-Afrikaanse landen werken samen met UNEP aan de invoering van wettelijke brandstofnormen. Dat proces vraagt echter tijd. Intussen worden brandstoffen van lage kwaliteit, die nooit op de Europese markt zouden worden toegelaten, nog steeds ingevoerd en veroorzaken zij schadelijke gevolgen voor mens en milieu.
Om die gezondheidskloof al vandaag te helpen verkleinen door de uitvoer van dergelijke brandstoffen te beperken, hebben belangrijke exporteurs België en Nederland gehoor gegeven aan deze oproep. Beide landen hebben kwaliteitsnormen ingevoerd voor de export van transportbrandstoffen naar alle derde landen.
Van regionale samenwerking naar mondiale impact
In 2024 namen de drie Benelux-landen een gezamenlijke aanbeveling aan om hun beleid rond de uitvoer van brandstoffen en voertuigen naar landen buiten de Europese Unie beter op elkaar af te stemmen. De aanbeveling stimuleert nauwere samenwerking tussen inspectiediensten, een grotere harmonisatie van kwaliteitsnormen en een intensievere dialoog met bestemmingslanden en internationale partners.
Door dit onderwerp op de agenda van COP31 te plaatsen, bracht de Benelux deze kwestie onder de aandacht van de internationale gemeenschap.
“De overgang naar emissievrije mobiliteit is essentieel, maar zal nog enige tijd vergen. Ondertussen rijden wereldwijd miljoenen voertuigen nog steeds op benzine en diesel. Het verbeteren van de kwaliteit van deze brandstoffen blijft daarom een krachtig instrument om luchtverontreiniging te verminderen, de volksgezondheid te beschermen en de uitstoot te verlagen,” verklaarde Tom Köller, adjunct-secretaris-generaal van de Benelux Unie. “De Benelux wil landen samenbrengen rond een eenvoudige boodschap: wat goed is voor de gezondheid van onze burgers en voor het milieu, mag niet ophouden aan nationale grenzen.”
Afke van Rijn, vice-minister voor Milieu en Internationale Aangelegenheden bij het Nederlandse Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, voegde hieraan toe: “Voor Nederland zijn schonere brandstoffen een kwestie van volksgezondheid en gedeelde verantwoordelijkheid. Sinds 2022 passen wij kwaliteitsvereisten toe op wegbrandstoffen die buiten de EU worden uitgevoerd, zodat zij voldoen aan dezelfde normen als brandstoffen die op onze eigen markt zijn toegelaten. Een evaluatie van deze regels toont aan dat de brandstofkwaliteit hierdoor is verbeterd. Dat bewijst dat beleid echt een verschil kan maken. Ik moedig andere brandstofexporterende en handelslanden aan om te onderzoeken hoe ook zij kunnen bijdragen aan deze vooruitgang. Uiteindelijk zou de kwaliteit van brandstoffen niet mogen afhangen van de plaats waar zij worden geproduceerd of verkocht.”
Mevrouw Sheila Aggarwal-Khan, directeur van de Afdeling Industrie en Economie van het Milieuprogramma van de Verenigde Naties (UNEP), verklaarde:“Landen in het mondiale Zuiden vragen om brandstoffen en voertuigen van betere kwaliteit en ontwikkelen daarvoor steeds vaker normen. UNEP verwelkomt de reactie van de Benelux-landen, die inmiddels kwaliteitsnormen hebben ingevoerd voor de export van brandstoffen naar het mondiale Zuiden. We moeten deze aanpak wereldwijd uitbreiden om te komen tot geharmoniseerde internationale normen voor brandstoffen en voertuigen.”
Samenwerking tussen exporterende en importerende landen
De discussie bracht uiteenlopende perspectieven samen. Zowel brandstofexporterende als brandstofimporterende landen deelden hun ervaringen met de invoering en handhaving van schonere brandstofnormen. Ook vertegenwoordigers van UNEP en de energiesector leverden een bijdrage aan het debat.
Centraal stond de vraag hoe landen kunnen samenwerken om een gelijk speelveld te creëren, de naleving van normen te verbeteren en de schadelijke gevolgen van fossiele transportbrandstoffen verder te beperken zolang deze deel blijven uitmaken van de mondiale energiemix.
Benelux op het wereldtoneel
Met haar deelname aan COP31 onderstreepte de Benelux opnieuw haar ambitie om via praktische grensoverschrijdende oplossingen bij te dragen aan mondiale uitdagingen. Naast haar rol als laboratorium voor Europese samenwerking profileert de Benelux zich steeds meer als partner in internationale inspanningen op het gebied van duurzaamheid, circulaire economie, mobiliteit en weerbaarheid.
Dit side-event in het Benelux-EIB Paviljoen illustreerde deze ambitie en toonde aan hoe regionale samenwerking kan bijdragen aan bredere internationale vooruitgang.
